Làng nghề tre trúc Xuân Lai: Làng nghề Tre trúc Xuân Lai thuộc huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh được xem là cái nôi của tre trúc

Làng nghề Tre trúc Xuân Lai thuộc huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh được xem là cái nôi của tre trúc, người tiêu dùng đã quen với những cán cờ, cán cuốc, thang tre hay tre trúc ốp tường xưa nay. Ngày nay Xuân Lai còn nổi tiếng với các sản phẩm nội thất mỹ nghệ từ tre, trúc như: salon, xích đu, nhà tre, bàn tủ, lọ hoa, tranh tre…Đặc biệt, các sản phẩm từ tre có mầu nâu đen bóng mà không phải do sơn.

Các cụ ta ngày xưa không chỉ dùng chiếu cói , bàn ghế gỗ mà còn dùng cả bàn ghế tre, tủ tre, chiếu tre… Những đồ dùng và vật trang trí bằng tre được phối hợp hài hòa cả về hình khố mầu sắc bền đẹp và có giá trị sử dụng cao bởi sự tiện lợi và thoải mái của cây tre quê hương. Chiếu được làm từ những thanh tre vót mảnh, nhẵn đan chặt vào nhau bằng dây mây. Chiếu này nằm thoáng mát và kiêm luôn cả vạt giường. Chiếu tre thủ công có hai loại: Đen và Trắng. Màu tre đen do một ” công nghệ” đặc biệt mà dân làng Xuân Lai – Gia Bình tự hào về sự độc quyền đem lại một biên độ mầu hoà lẫn những cánh gián với gụ khó lẫn vào đâu được. Một vật liệu để làm nên nhiều mặt hàng độc đáo trong đó có chiếu, tranh tre, đồ nội thất…, mà người dân gọi là tre hun.

Sau khi được “cạo trấu” ngâm dưới ao vài tháng và một vài khâu khác, tre không phải gác bếp cho dính bồ hóng mà được hun trong lò dưới đất, tre gác lên trên, đắp kín gằng rơm trộn đất sét. Lò này “chạy” bằng rơm, chỉ có khói không có lửa và được trát kín bốn ngày đêm, chỉ trừ những lúc tiếp thêm nhiên liệu. Sản phẩm được dỡ ra trở nên nhẹ, dai và không phai mầu, chống mối mọt. Các sản phẩm làm từ tre và được hun theo phương thức nói trên theo người dân nơi đây kể lại từ 20-25 năm.

Hiện nay, làng nghề Xuân Lai tiếp tục được các nghệ nhân gìn giữ và phát triển với những sản phẩm có giá trị sử dụng và nghệ thuật cao như tranh tre, nội thất bằng tre và cả những công trình kiến trúc, khuôn viên đựơc thiết kế trang trí từ tre hun Xuân Lai. Sản phẩm của làng Xuân Lai không chỉ được người dân trong nước đón nhận mà còn được bè bạn quốc tế biết đến qua các tour du lịch, các doanh nghiêp xuất khẩu đồ mỹ nghệ .

Các cẩm nang khác: